Eskolan Konposta

albistea

KONPOSTAGUNE BERRIA JAKINTZA IKASTOLAN

Hilabete honetan Eskolan Konposta proiektuaren parte diren hainbat ikastetxetan konpostagailu berriak jarri dira. Oraingo honetan, Donostiako Jakintzan Ikastolan konpostagailuak jarri dira, ikasle zein irakasleak hamaiketakoan sortzen dituzten hondakin organikoekin eta baratze garbiketan sortutakoarekin konposta egitea dela helburu.

Jakintza Ikastolako Lehen Hezkuntzako eraikinean baratzea sortzearen aldeko apustua egin da, ia bere osotasunean gune artifiziala den eremuari gune natural bat txertatu eta ikasleekin baratzearen lanketa egin ahal izateko. Baratzea martxan jartzearekin batera, bertan sortzen diren hondakin naturalak zein hamaiketakoetan sortzen direnak ikastetxean bertan kudeatzeko erabakia hartu da, Eskolan Konposta egitasmoarekin bat eginez.

Ikasleen ardura izango den konpostagailuen kudeaketa egokia izan dadin, irakaslegoari zein ikaslegoari zuzendutako tailer zein formakuntza saioak eskaintzeari ekin zaio, hondakin organikoen zikloa ixtearen beharraz eta garrantziaz hausnartu eta bide horretan pausoak ematen joateko.

Nola jarri konpostagailua berdegunerik ez duten ikastetxeetan

Ikastetxe batzuetan garrantzi handia ematen diote ingurumena zaintzeari, eta, Agenda2030 bidez edo ikastetxeak berak kudeatutako jardueren bidez, materia organikoaren zikloa ixtera animatzen dira, ikastetxean bertan konposta eginez.

Batzuetan zaila izaten da konpostaje-gunea jartzeko berdegunerik ez dagoelako, eta horregatik igo dugu tutorial txiki hau.

 

Konpostagailua mankomunitate bakoitzak dituen garbiguneetan lor daiteke (edo gure proiektuaren bidez) eta ikastetxean jarri.

Hauxe besterik ez dugu behar:

– Zurezko lau taula
– Lurrezko zaku bat
– Sare metaliko bat
– Konpostagailu bat

Astebete geratzen da I. Birziklatutako arte lehiaketan parte hartzeko

Cristina Enea Fundazioak, ONdakin proiektuaren bitartez, I. Birziklatutako Arte Lehiaketa abian jarri du, Europako hondakinen prebentziorako astearekin batera. (www.ewwr.eu).

Helburua produktuen berrerabilpena sustatzea da. Berrerabiltzea da hondakin deritzen baztertutako ondasunak edo produktuak berriz erabiltzea ahalbidetzen duen ekintza, eta haiek sortu zireneko erabilera bera edo desberdina ematea.

Prozesu horren ondorioz, zenbat eta objektu gehiago berrerabili, orduan eta zabor gutxiago sortuko dugu eta baliabide  gutxiago gastatu beharko ditugu. Berrerabilpena hondakinen hierarkian bigarren postuan dago, prebentzioaren ondoren eta birziklapenaren gainetik.

Jarduera hau hezkuntza arlora mugatua dago. Parte-hartzea gelaka egingo da, eta Euskadi eta Nafarroako Lehen eta Bigarren Hezkuntzako edozein ikasgelak parte hartu ahal izango du lehiaketan. Gela bakoitzak obra bat aurkeztu ahal izango du.

Bi sari emango dira aurkeztutako artelanen artean. Lehiakide guztiek diploma jasoko dute Cristina Enea Fundazioaren partetik, lehiaketan parte hartu dutela egiaztatzeko. Lanak honako hauen arabera sarituko dira:

  • Sormena eta originaltasuna
  • Ingurumenarekiko teknika atsegina
  • Birziklatutako material mota

Saria hau izango da:

  • Pasaiako MATER Museoa bisitatzea. Mater ontzi-museo ekoaktibo bihurtutako zurezko euskal bonitera handia da, Pasaian (Gipuzkoa) egoitza-portua duena, gizartea gure ingurumenaren zaintzan eta babesean hurbiltzeko eta inplikatzeko. Saria gelako ikasle zein irakasleentzako museoan hondakinei buruzko tailerra egiteko sarrerak.
  • Ikasgelako ikasle guztientzat berrerabil daitezkeen boc ‘n’roll ontziak.

Izen- emateak eta artelanen informazioa gehitzea galdetegi honetan egingo da: https://labur.eus/NdW63

52 ikastetxek eman dute izena Plastikorik Gabeko Astean

Aurreko asteetan Cristina Enea Fundaziotik “Plastikorik Gabeko Astea” kanpaina luzatu genuen, Hondakinak Prebenitzeko Europar Astean garatzeko kanpaina (azaroak 21-29), erabilera bakarreko plastiko eta ontzien erabilerari buruz sentsibilizazioa ikastetxe komunitate osoarekin lantzeko helburarekin.

Keinu txikien bidez ikastetxeko komunitate osoa sentsibilizatzea lortu nahi da, eta sortzen ditugun hondakinen kopuruaren aurrean erresilientzia sortzea. Janaria ekartzeko tuperrak erabiliz eta edarirako kantinplorak edo termoak ekarriz hondakinen sortzea murriztuko dugu.

Euskadi eta Nafarroako 52 ikastetxek izena eman dute kanpainan dagoeneko eta inskripzioa Europako edozein ikastetxek egin dezake.

Ikastetxeek kanpaina garatzeko MATERIAL guztia eskura dute. Honela, familiei informazioa helarazteko orriak prestatu dira, irakasleentzako gidak, baita ikastetxean jartzeko hainbat kartel eta informazio orri ere.

Horrez gain, aste horretan Cristina Enea Fundazioak bultzatzen dituen ONdakin eta Eskolan Konposta proiektuen bidez hainbat baliabide zabalduko dira, eta gure sare sozialetan klip motzak ikusteko aukera ere izango da.

IKASTETXE PARTAIDEAK

ABADIÑO ZELAIETA HERRI ESKOLA
ARETXABALETA KURTZEBARRI BHI
ARRASATE ARRASATE BHI
ASTIGARRAGA ASTIGARRAGAKO HERRI ESKOLA
AZPEITIA AZPEITIKO IKASTOLA KARMELO ETXEGARAI
BARAKALDO GURUTZETA HLHI
BEASAIN BEASAIN B.H.I
MURUMENDI IKASTETXEA
BERGARA SAN MARTIN AGIRRE HLHI
BERMEO SAGRADO CORAZON IKASTETXEA
BILBO IES ARTABE BHI
DONOSTIA KATALIN ERAUSO HLHI
AXULAR LIZEOA
ST. PATRICK’S ENGLISH SCHOOL
HLHI AIETE IKASTETXEA
CEIP MARIA REINA ESKOLA
LA ANUNCIATA IKASTETXEA
IKASBIDE IKASTOLA CEIP
SANTA MARIA ORIXE
IES ALTZA BHI
SAN LUIS LA SALLE
DURANGO SAN ANTONIO IKASTETXEA
ELGOIBAR ELGOIBAR IKASTOLA
ELORRIO ELORRIO BHI
ESKORIATZA LUIS EZEIZA HLHI
GASTEIZ MERCEDARIAS GASTEIZ
SAGRADO CORAZÓN- CORAZONISTAS VITORIA
SAN VIATOR
GETXO CEIP SAN IGNACIO HHLH
HERNANI ELIZATXO IKASTOLA
KARRANTZA CEIP CONCHA HLHI
LABASTIDA BASTIDA IKASTOLA
LAUKIZ LAUKIZKO LAUAXETA ESKOLA LHLI
LEIOA BV MARÍA LEIOA (IRLANDESAS)
LESAKA TANTIRUMAIRU IKASTOLA
LEZO LEZO INSTITUTUA
MARKINA-XEMEIN MARKINA BHI
LEA ARTIBAI IKASTETXEA
ORDIZIA OIANGUREN BHI
ORTUELLA IES ORTUELLA BHI
PASAIA PASAIA_LEZO LIZEOA
CIFP BLAS DE LEZO LHII
SANTURTZI SERANTES ESKOLA LHI
SORALUZE SORALUZE BHI
TOLOSA LASKORAIN IKASTOLA
ORIXE BHI (TOLOSA)
UGAO UGAO IPI
URNIETA MAGALE SALESTARRAK IKASTETXEA
EGAPE IKASTOLA
URRETXU GAINZURI HLHI
ZARAUTZ LIZARDI INSTITUTUA
ZUMARRAGA LA SALLE- LEGAZPI

Kanpaina Europako webgunean erregistratu da: https://ewwr.eu/actions/colegio-sin-plasticos-/

Plastikorik gabeko astea – Azaroak 22-26 – Izen-emateak

 

Urte hauetan guztietan, plastikoak gure bizitzak kutsatu ditu, baita gure itsasoak ere. Material horren ekoizpena 368 milioi tonara iritsi zen 2019an, aurreko urtean baino bederatzi tona gehiago. Zifra horrek adierazten du erremedioren bat jarri behar dela beranduegi izan baino lehen. Hori dela eta, Europar Batasunak erabilera bakarreko plastikoak debekatzea onartu zuen 2021eko uztailetik aurrera.

Horregatik, Cristina Enea Fundaziotik Hondakinak Prebenitzeko Europar Astearekin bat egin nahi dugu (azaroak 20-28) gizartean plastiko eta ontzien erabilerari buruz hausnarketa bat eginez, erabilera bakarreko produktuen erabileraz gehienbat.

“Plastikorik Gabeko Astea” kanpainaren bitartez, Europako edozein ikastetxetan burutu daitekeena, astebetez ikasleek hamaiketakorako ikastetxeetara eramaten dituzten plastikoak eta ontziak murriztea lortu nahi da. Egunero mota horretako hondakin kopuru handia sortzen da, aluminiozko papera, patata poltsak, latak eta brikak, adibidez. Kanpaina azaroak 22tik 26ra egingo da.

Keinu txikien bidez ikastetxeko komunitate osoa sentsibilizatzea lortu nahi da, eta sortzen ditugun hondakinen kopuruaren aurrean erresilientzia sortzea. Janaria ekartzeko tuperrak erabiliz eta edarirako kantinplorak edo termoak ekarriz hondakinen sortzea murriztuko dugu.

Kanpainaren material guztiak  esteka HONETAN jaitsi daitezke.

“Plastikorik gabeko astea”n izen-ematea betetzeko GALDETEGI honen bidez egingo da.

Horrez gain, aste horretan Cristina Enea Fundazioak bultzatzen dituen ONdakin eta Eskolan Konposta proiektuen bidez hainbat baliabide zabalduko dira, eta gure sare sozialetan klip motzak ikusteko aukera ere izango da.

Ikastetxe komunitate barruan dauden pertsonei ekintza hau zabaltzeko deia egiten diegu.

Zaindu dezagun maite dugun hori!

Errenteriako Udalak hondakinen prebentziorako liburuxka berria argitaratu du

Azken urteotan hondakinek gure osasuna, ingurumena eta klima-aldaketa baldintzatu dute. Errenterian hondakinen %32 inguru gaika biltzen den arren (2013), gainerakoa, hau da, edukiontzi berdean jasotzen dena (%68), Gipuzkoako zabortegietara bideratzen da. Halere, edukiontzi berdean, zaborraz gain, birziklagarriak diren hondakin-kopuru handia botatzen dela ohartu da: gure zabor-poltsaren %90-95 hondakin birziklagarriak dira, eta %5-10 errefusa.

Biohondakinen aldetik konposta egiteko baliatzea da urratsetako bat. Errenterian honen alde apostu handia egin dute eta hauek dira egindako ekintza batzuk:

  • Autokonposta ekimena zabaltzea.
  • Auzo-konposterako eremuak sortzen jarraitzea.
  • Landa eremuan bizi direnentzako biohondakina konpos- tatzeko erraztasunak ezartzea.
  • Ondoren konpostatu ahal izateko, materia organikoaren gaikako bilketa bermatuko duen HHSen bilketarako siste- ma ezartzea.
  • Udal-jabetzako eraikinetako biohondakina biltzea eta tokian bertan konpostatzea.
  • Udalak kudeatzen dituen eremuetan egindako lorezaintza eta inausketa-lanetako biohondakinak konposta egiteko erabiltzea.
  • Baratza-parkean sortutako materia organikoaren kon- postajea bultzatzea, ondoren baratzean bertan ongarri gisa erabil dadin
  • Beraien biohondakina modu egokian gaika banatu edo/ eta kudeatzen duten pertsonei hobari fiskalen bidez saritzea

Informazio guzti hau zabaltzeko, hondakinen prebentziorako liburuxka argitaratu berri dute. Ikusi hemen.

Gaur, maiatzak 17, nazioarteko birziklapenaren eguna ospatzen da

Hezkuntza, Zientzia eta Kulturarako Nazio Batuen Erakundea edo UNESCOk (Nazio Batuen erakundea da) maiatzak 17 nazioarteko birziklapenaren eguna bezala izendatu du, erantzukizun handiagoa sustatzeko, herritar kontsumitzailearen ikuspegitik ez ezik, lehengaia atera eta kontsumo-ondasun bihurtzen duen horretatik ere.

Eta zer da “Birziklatzea”? “Birziklatzea” da erabilitako materia edo produktu bat, hasiera batean hondakinetara bideratutakoa, lehengai edo produktu berri bat lortzeko tratamendu baten pean jartzeko prozesua. Hau da, berriro ere bizi-zikloan sartzen den hondakin bat, baliabide naturalak hobeto erabiltzeko, gure kontsumo-ohituren ingurumen-inpaktua murrizteko eta gure objektuak berriz diseinatzeko eta bizitza berria emateko modu sortzaileak asmatzeko aukera ematen duena.

Baina produktu bat birziklatu baino lehen beste urrats batzuk eman daitezke, non produktu horiek sortuko ez ditugun. Hondakinak murriztea da lehen ideia. Egunerokotasunean gure kontsumitzeko ohiturak aldatuz hondakin asko sortzeari utzi diezaiokegu. Adibidez, gosaritarako erosten ditugun gailetak edo madalenak banakako ontzietan ez erosiz (edo hirunaka datozen gaileta-paketeak) eta hauek etxeko ontzi batetan gordez. Hamaiketakoan ere, gaileta edo otartekoak aluminiozko paperean bildu beharrean tupperrak erabiliz hondakin mota hau murriztea lortuko dugu. Bestetik, tabernetan eramateko kafea eskatu beharrean, berrerabilgarriak diren edalontziak erabili ditzakegu. Honen adibide gisa Irrisarri enpresak burutzen du. Irrisarri edalontzia segurua da higienikoki, oso iraunkorra, fabrikatzeko eta birziklatzeko erraza. Material bakarrez eginda daudenez, % 100 birziklagarriak dira. Propietate hauei esker, edalontzi bakoitzak 400 edalontzi baino gehiago ordezka ditzake.

Irrisarri edalontzi berrerabilgarriak

Bigarren urratsa hondakinak berrerabiltzea izango litzateke. Hondakin bat berrerabiltzen denean, ez da baztertutako objektuaren materiala aldatzen, baizik eta beste helburu batekin erabiltzen da berriro. Berrerabilpenak zerikusi handia du ingurumen-hondakinen ekoizpenaren eta kudeaketaren prebentzioarekin. Adibidez, plastikozko botilak eta pneumatikoak lorontzi ezberdinak egiteko erabiltzea, edo eta kartoizko kutxak beste materialak gordetzeko erabili. Ehunek ere birziklatzeko zailtasunak izaten dute eta honen berrerabilpena sustatzeko hainbat erakunde daude. Sanmarkos Mankomunitateko udalerrietan Oldberri proiektua martxan dago, non kalean dauden birziklatzeko edukiontzien ondoan ehunak jasotzeko edukiontziak dauden.

Azkenik, behin produkturen bat behar ez denean egoki birziklatzea geratzen da. Horretarako, kalean ditugun edukiontziak erabiliko dira. Produkturen bat zein edukiontzitan bota behar den jakin ezean, atez ateko zerbitzua duten udalerrietan sortutako hondakinen hiztegia baliagarria izango zaigu. Honez gain hainbat hondakin errefusara bideratu baino lehen garbiguneetan birziklatu daitezkeen begiratu beharko da.

Garbiguneak

Bideberri Institutuko ikasleek hondakinen bilketa hobetzeko lanak egin dituzte

Azkeneko aste hauetan Donostiako Bidebieta auzoan kokatuta dagoen Bideberri Institutuan ikasleekin batera eraikin kanpoan sortzen diren hondakinen bilketarako hobekuntzak egin dituzte.

Betidanik kaleetan aurkitu izan ditugun zakarrontzi txuriak ere bazituzten ikastetxe honetan eta jolasgune ezberdinetan sakabanatuta zeuden. Ikasleekin batera zakarrontzi hauek garbitu eta kolorez margotu dituzte, bilduko den hondakinaren arabera, eta multzoka jarri dira. Honekin ikasleek hondakinak ondo birziklatzeko aukera izango dute.

Agenda 30eko ekintzen barruan burututako jarduera hau baratzaren hobekuntzarekin lotu da, baita konpostagailu berrien muntaiarekin ere. Honela, hiru konpostagailuz osatutako konpostagune bat dute orain.

 

Konpostagune berria Orereta Ikastolan

Hilabete honetan Eskolan Konposta proiektuaren parte diren hainbat ikastetxetan konpostagailu berriak gehitu dira. Oraingo honetan, Errenteriako Orereta Ikastolan  jarri dira, ikasle zein irakasleak hamaiketakoan sortzen duten hondakin organikoekin eta baratza garbiketan sortutakoarekin konposta egitea dela helburu.

Orereta ikastolan ekintza honekin oso aktibo daude, “Orereta Ikastolako Añabitarteko eremua mendialdean egoteak naturan zein naturaz ikasteko aukera handiak eskaintzen dizkigu. Baso-eskola, baratzea zein ikasleek beraiek ikaskideentzako sortutako lurreko jolas-parkea izan daitezke horren adibide.”

Ikasleekin patruila berdea sortu dute. Ingurumen brigadek asteroko “misioa” dute, astelehen eta ostiraletan: lehenean, patioa garbitzen dute; eta bigarrenean, jolaslekua garbitzeaz gain, ontzi marroietako aste guztiko hondakin organikoak biltzen dituzte. Hori eginda, konposta-kaxako lana hasten da: aurreko astekoa aireztatu, bildu berri dutena gainera bota eta amaitzeko, guztia materia lehorrarekin estaltzen dute. Ikastolako baratzean erabiltzeko asmoa dugu hortik lortutako ongarria.

2016. urtean hasi ziren Orereta Ikastolan konposta egiten, bertan sortzen den konposta baratzean erabiltzeko asmoz. Ikasturte batetan sortzen zituzten hondakin organikoen kopurua bi konpostagailuen bitartez kudeatzen zen baina txiki geratu dira. “Konpostaren zikloa betetzeko denbora behar da eta konpostagailuak beteta ditugunez, gehiago jartzea erabaki dugu. Konpostagailu zaharren konposta ateratakoan lekuz aldatuko ditugu eta lau konpostagailuz osatutako konpostagune bat sortuko da”.

Lehen hezkuntzako ikasleen sentsibilizaziorako geletan hainbat saio didaktiko burutzen ari dira ere, jolas batzuen bitartez etxe-hondakin mota guztiak nola kudeatu behar diren ikasiz.

Iturria: Orereta Ikastola

Margotu eta Ikasi koadernoa, konposta egiteaz gain bestelako hondakinak nola birziklatu ikasteko koadernoa.

Europako hondakin prebentziorako astearekin batera Cristina Enea Fundazioatik hainbat ekintza burutu dira. Hauen artean “Plastikorik Gabeko Astea” jarduera, Gipuzkoa eta Nafarroako 20 ikastetxetan burutu dena. Honez gain ikastetxeetako konpostagailuetan laguntza eskaintzen jarraitu da eta COVID19a dela eta neurri berriekin antolatutako ikasleentzako saio didaktikoak ere egin dira.

Ikastetxeetan birziklapenaren gaia beraien kabuz lantzeko aukera ere garatu da. Adibidez, ONdakin proiektuan igotzen diren unitate didaktikoen bitartez, hondakinak era egokian nola birziklatu behar diren ikasten dute.

Eskolan Konposta proiektuan “Margotu eta Ikasi” koadernoa estekatu da, nahi duten ikastetxeek deskargatzeko aukera izan dezaten. Koaderno honen bitartez, haur hezkuntza eta lehen hezkuntzako lehenengo zikloko ikasleek marrazkien bidez, identifikatu eta margotuz, hondakin bakoitza nora bota behar den ikasiko dute. Margotzeaz gain, bestelako froga eta jolasak proposatzen dira bertan.

Koadernoa HEMEN.

Nabigatzen segituz gure cookien politika onartzen duzula ulertuko dugu. Al continuar con la navegación entendemos que aceptas nuestra política de cookies. +Info

Cookien erabilpena. eskolankonposta.eus-k bere cookiak eta hirugarren batzuenak erabiltzen ditu nabigazio esperientzia hobetzeko eta azterketa analitikoak egiteko. Nabigatzen segituz gure cookien politika onartzen duzula ulertuko dugu. Uso de cookies. eskolankonposta.eus utiliza cookies propias y de terceros para mejorar la experiencia de navegación y realizar analíticas. Al continuar con la navegación entendemos que aceptas nuestra política de cookies.

Itxi / Cerrar