Eskolan  Konposta

albistea

11900 donostiarrek organikoa birziklatzeagatik hobaria jasoko dute

Iturria: El Diario Vasco

Bosgarren edukiontzia erabiltzen duten 11.898 donostiarrek 2017an sistema egokiro erabiltzeagatik dagokien hobaria jasoko dute. 24.717 familietatik %48a suposatzen du honek, Joko Garbian izen ematea egin zuten familietatik. Honek esan nahi du beste familiek ez dituztela hobaria jasotzeko baldintzak bete.

Jaime Dominguez-Macayak, Ogasun zinegotziak azaldu duen bezala, 12,87€ jasoko dute zerbitzua hilabetean lau aldiz erabiltzegatik urteko 10 hilabetetan.

 

 

Epeleko konpostatze planta, martxan

Iturria: Goiena

Orain arte egon diren akatsak konponduta, martxan da dagoeneko Epeleko konpostatze planta. 10 milioi euroko kostua izan du, eta 10.000 bio-hondakin tonari emango dio tratamendua. Halaxe azaldu dute gaur plantara bertara hedabideekin egindako bisitan Jose Ignacio Asensio Ingurumeneko diputatuak eta GHK-ko presidenteak, eta GHK-ko zuzendaria den Cesar Gimenok.

Plantaren diseinuan egondako akatsek atzeratu dute orain arte planta bere gaitasun osoan erabili ahal izatea.

Gipuzkoako bio-hondakinen %25 hartuko du Epeleko plantak. Gaurko aurkezpenean azaldu dutenez, kalitate goreneko konposta fabrikatuko da Epelen, teknikoki medeagarri organikoa dena. Dagoeneko, hasi dira azken hilabeteetako frogaldietan sortutakoa saltzen.

Ikusi Bideoa

FCCk eta Serbitzuk osatutako UTEak ustiatuko du Epeleko konpostatze planta. 4,3 milioi eurotan adjudikatu zaie, hasiera batean lau urterako, baina beste bi luzatzeko aukerarekin. Eta beraiek izango dira plantan lortutako produktua komertzializatuko dutenak Gipuzkoako Konposta markarekin. Datorren astean sinatuko dute UTEarekin kontratua, eta ordutik hilabetera hasiko dira lanean aurreikusten diren bederatzi langileak. Momentu honetan, Gipuzkoako Hondakinen kontsortzioko hiru langile dabiltza bertan lanean.

KONPOSTAREN FESTA, AGUSTINETAN ETA FANDERIAN

Iturria: Oarsoaldeako Hitza

Konpostaren festa egingo du udalak laugarrenez larunbatean. Oraingoan, Fanderia eta Agustinetako auzokonposta guneetan, hain zuzen ere, herrian dauden halako sei guneetatik bitan. Agustinetan 10:00etatik 11:30era egingo dute festa, gune horretan kokatutako zenbait ontzitan kalitatezko konpost heldua dagoela baliatuta. Horietako bat hustuko dute auzolanean eta bertaratzen diren bizilagunen artean banatuko dute ateratako konposta hori. Konposta erabiltzeko  gomendioen orria ere banatuko du udalak.

Fanderian berriz, 12:00etatik 13:00etara egingo dute festa, eta bertako familiei konpostajearen prozesuan jarraitu beharreko pausuak gogorarazteko saioa egingo dute, baita familia gehiago animatzeko jarduera ere.

Bi festetan Izadi 21 enpresako teknikariak izango dira, eta auzokonpostan parte hartzen duten bizilagunei begira antolatu badute ere, interesa duen edozein herritarrak har dezake parte. Horren harira, Errenteriako Udalak Agustinetako eta Fanderiako bizilagunak konposta gertutik ezagutzera deitu ditu. Auzokonposta programan parte hartzen duten bizilagunek, beraiek sortutako biohondakinak herrian bertan kudeatu, hondakinen sorrera prebenitu, bilketarako udal gastua murriztu, eta ingurumenari mesede egitea lortzen ari dira. Sei auzokonposta gune daude Erreteria-Oreretan: Fanderia, Agustinak, Gaztañon (2), Alaberga, eta Uztargi Haur Eskolakoa.

Helduta dagoen konposta antzematen denean, konpostaren lagunak homologatutako laborategi batera eramaten dituzte konpostaren kalitatea neurtzeko.

Zorri, barraskilo eta bareekin kontuz ibili behar da baratzean

Iturria: El Diario Vasco

Eguberria gainean dugu, eguraldia hobetzen doa eta hemendik gutxira lorak eta fruituak nonahi ikusiko ditugu Igartubeitin. Denbora bada Igartubeitikoek baserriko baratzea lantzen hasi zirela, poliki poliki eta Jakoba Errekondoren aholkuek ere bizi bizi mantentzen laguntzen dute.

«Martxoaren erdin, gau eta egun berdin», dio esaerak. «Udaberriak indarra ekarriko die gure baratzei, beraz, urteko landaketa garrantzitsuenei ekiteko garaia iritsi da. Aurretik nahastu ditugun kare eta ongarriak lurrarekin doi-doi nahastu behar ditugu lehendabizi, landaketak egin aurretik», azaltzen dute baserritik.

Zerba edo azelga landatzeko garaia da. Gaur egun ezagutzen edota kontsumitzen ditugun zerba mota ezberdinen jatorria hauen familiako beste zerba basati batean dute, baita erremolatxak ere. Izatez Mediterraneo aldekoak diren arren, klima hotzagoa eta umelagoa duten lekuetan ere ederki asko etortzen da. Gaur egun barietate edota kolore ugarikoak daude, eta ohikoa bihurtzen ari da lorategietan landatzea ere, kolore ezberdinak lortzeko.

«Baina udaberriarekin etorriko den leherraldia ez da landareetan soilik gertatuko. Izurrite eta aurkariak ere sasoi honetan iratzarriko dira (barraskiloak, bareak, zorriak…). Beraz hauei aurre egiteko ere prestatu beharko dugu», diote Igartubeititik.

Zorriak akatzeko aurkari naturala dugu amona mantangorria, beraz azken hauek ondo zaindu gure inguruetan. Bestalde salbia, erromeroa edo albahaka landatu dezakegu baratze inguruan zorriak uxatzeko. Bestetik, baratzuriarekin edo tabako belarrarekin egindako salda banatu dezakegu ere zorria duten landareetan, beti ere xaboi pixka bat nahastuz.

Barraskiloak eta bareak uxatzeko ere aholku batzuk luzatzen dizkigute baserritik: lurrean zuloa egin eta pote ireki bat jarri garardoz eta urez beteta. Garagardoak erakarrita pote barruan geldituko dira. Edota baratze inguru guztian su-hautsa, errautsa edo txikitutako arrautzak zabaldu, honek azala erretzen baitie; usainbelarrak landatzeak ere badu bere eragina.

Baratzea

Baratzea zaintzen jarraitzeko, hilabete hasiera honetan ere Jakoba Errekondoren aholkuak zabaltzen dizkigute Igartubeititik.

«Baratzean landatuta ditugun landareak estalkiren batekin babestu behar ditugu, izotzak erabat izorratu ez ditzan», dio Errekondok. Loreontzietan ditugun landareak babesera eraman beharko ditugu, estalpe azpiren batera.

Egin beharreko lanen artean baratzeko belarrak kendu eta tarteka lurra arrotu beharko dugu aitzurrarekin, urak errazago zirkula dezan. «Lurra babestu eta deskantsatzen utzi beharko dugu. Landatu gabeko lurrak simaurrez estali, beldurrik gabe», dio adituak. Sutako hautsa, kare hautsa edo hondarra gehitu lurrari, harrotzeko.

Orbel garaia amaitzear da eta hau biltzearen gomendioa luzatzen dute Igartubeititik, konposta egiteko, azpitarako… «Hazitarako utzi ditugun fruituak ongi zabaldu eta lehortzen utzi behar ditugu. Bestetik, neguko zenbait lora landatzeko garaia da: lilipa, nartzisoa, irisa, pentsamendua… Eta aldi berean ere, hostoa galtzen duten zuhaitz, zuhaixka eta abar landatzen hasi gaitezke. Izotza baldin bada ez egin landaketarik», diote.

Azkenik, fruta arboletan ustelduta geratu diren fruituak kendu eta erreko ditugu; podaketa ere egingo dugu, eta podatu ditugun adarrak aldaxkak bezala landatu ahalko ditugula diote baserritik.

 

Zer egin konpostarekin? 1. Jarduera

Konposta lortu duzue, eta orain zer egin? Horretarako unitate didaktiko ezberdinak prestatzen joango gara eta ikasleekin hainbat tailer egiteko aukera izango duzue.

DOKUMENTAZIOA atalean egongo dira deskargatzeko hainbat dokumentu. Oraingo honetan 1. jarduera daukazue eskura.

 

USURBIL: UDARREGI IKASTOLAK KONPOSTA ATERA DU

Aste honetan Usurbilgo Udarregi Ikastolan konposta atera dute. Jada bigarren ikasturtea da Eskolan Konposta proiektuan hasi zirenetik eta ikasle, irakasle eta sukaldeko langileen artean egindako lanari esker, konposta lortu dute. Ikastola honetan sortzen den hondakin organiko guztia bertan kudeatzen dute. Etxola handi baten bidez, patioan, irakasle gelan eta jangelan sortzen den hondakin organiko guztia ikastolan bertan kudeatzen dute.

Usurbilgo udalaren Atez Ateko informazio bulegotik ere laguntza jaso dute eta konposta ateratze prozesua eta bolteoa egin bitartean, udaleko jasotze zerbitzua izan dute.

Ikastolatik konpost asko sortzen dela jakinarazi dute eta herritarrei ere laguntza eskatu diete hustutze prozesuan, norbaitek konposta behar izanez gero ikastolak banatzeko adina duela.

 

LEZO: ALKATEAK KONPOSTA GUNE BAT KENTZEKO AGINDU DUELA SALATU DUTE

Alkateak, Gillermo Lazon kaleko auzo konposta gunea kentzeko agindua eman duela salatu du Lezon Ondo Ai Ginen taldeak. Iazko udaberrian, kale horretako zortzi familiak  bertan auzo konposta gunea jartzeko eskaera egin zutela udalean jakinarazi dute, “Hirigintza zinegotziak baiezkoa emanda, azkenean jarri dute. Gaur jakin dugu, Jesus Mari Martiarena alkateak, ikusi orduko, kentzeko agindua eman duela”.

Martiarenaren jarrera gogor salatu du Lezo Ondo Ai Ginen taldeko kideek, eta gunea kenduko balu,  birziklapenaren aldeko udalaren politika “itxurakeria hutsa” dela agerian utziko lukeela uste dute. Gillermo Lazon kaleko gunea jartzeko, San Pedroko gunea kendu zuela gogorarazi dute, “San Pedrokoek Lopenera joan beharko dute organikoa birziklatzera. Orain zer gertatuko da ez bata eta ez bestea?”.

Baliabide eta diru publikoa “modu arduragabean” erabiltzea ere leporatu diote alkateari, “zerbait onartu eta exekutatu ondoren atzera eginez orain”.  Erabakiak hartzeko garaian “arbitrarioki” eta “modu pertsonalean” aritzea egotzi diote azkenik Martiarenari, “ohiko tramiteak saltatuz bere komenientziara hartzen ditu erabakiak. Ez da serio eta bai salagarria. Lezoko Udalak Ingurumen delegatu berria izendatu berria du, birziklatzearen inguruan kanpaina kanpaina bat burutu berria du, hau da eskaintza? Zertarako sortzen dira herritarron poltsikotik ordaintzen diren delegatuak gero erabakiak arbitrarioki hartu behar badituzte?”.

Amaitzeko, Gillermo Lazonen jarritako konposta gunea mantendu eta San Pedro auzoan zegoena berriro jartzea eskatu du Lezon Ondo Ai Ginen taldeak.

Iturria: Oarsoaldeko Hitza

Elikadura eta hondakinak : ikasleentzako fitxa berriak

Hiruhilabete honetarako Eskolan Konposta proiektuan fitxa berri batzuk sortu dira. Ikasleekin elikadura eta hondakinen gaia lantzeko aukera ahal izateko. Alde batetik ikasleek zer jaten duten lantzeko fitxa bat, non egunero jaten duten elikagaiak isladatzen dituzten. Bestetik, eguneroko otorduak egin eta gero sortzen dituzten hondakinak isladatzeko fitxa batzuk ere. Unitate hauek LHko irakasleekin lantzeko egin dira.

ONGARRIA PLATERETIK ETA PLATEREAN

Ekaia Eko Gestion Mertxe Miguelek 2013an abiarazitako egitasmoa da. Ekonomia zirkularraren eremuan kokatzen da Narbaxako (Araba) enpresa txiki hau. Izan ere, bere jarduera nagusia hondakin organikoen konpostatzea baita. Prozesua eurek gauzatzen dute edota bezeroei irakasten diete nola egin.

Kimika ikasketak amaitzean, etxean egiten zutena besteentzat ere egitea pentsatu zuen Miguelek. «Narbaxan bizi nintzen eta han mota guztietako etxe-abereak ditugunez, gorotz piloa sortzen dute. Horren konpostaren inguruan zerbait egitea bururatu zitzaidan», gogoratu du. Edonola ere, ideia bere horretan utzi zuen, lana aurkitu baitzuen obrako materialen kalitate kontrolean ziharduen laborategi batean. Hamabost urtez bertan jardun zuen, krisiak eraikuntza sektorea erabat gelditu eta itxi zuten arte. Orduan, asmoa berreskuratu zuen, ikuspuntu berri batetik helduta. «Ez dugu animalien gorotza konpostatzen, janari hondarrak, material organikoa, baizik. Hau da, gizakiok gehien sortzen dugun hondakina eta gutxien birziklatzen duguna», azaldu du.

Ekiterakoan bera bakarrik zegoen; egun, bi langile dira, eta taldean hainbat lankide izan ohi ditu. Denetarik egin behar izaten duela dio Miguelek: bezeroak bilatu, konposta egin, kontuak eraman, erosketak… Pixkanaka eta beldurrez hasi zirela onartu arren, aukera probatzen joan dira eta orain ilusioz ikusten dute etorkizuna. «Gogorra bada ere, alde onak ere baditu, eta aurrera egiten duzula ikustea poz handia da».

Hasieran nahiko galduta zegoenez, Hazi Fundaziora jo zuen eta landa eremuko ekintzailetzari lotutako ikastaroetan parte hartu zuen. «Oso baliagarri izan zaizkit. Alor asko ukitzen dituzte, zertzeladak diren arren: marketina, produktua nola saldu, kontuak eraman… Zentratzeko, ikasteko, eta batez ere, kokatzeko balio izan didate». Erakunde honen bidez ere makineria erosteko diru laguntza bat eskuratu zuten, gainera. Probetxugarri izatearen proba, hala ere, 2015ean izan zuen. Araba Ekinean-ek antolatutako “Zure ideiak balio du” lehiaketan parte hartu zuen eta, aitortu duenez, praktikara eraman zituen landutako gauzak. «Epaimahaiaren aurrean 5 minutuan proiektua azaldu behar genuen. Horrelakoak egiten genituen Hazi-ko ikastaroetan eta baliagarria izan zitzaidan». Jasangarritasun saria jaso zuen Ekaia Eko Gestionek eta bultzada handia izan zen. «Pentsatu genuen zerbait behintzat ondo egiten ari ginela».

Baten hondarra, bestearen elikagai

Konpostaren inguruan egituratu dute euren jarduera. Bezeroei konposta egiten irakasten diete edo beraientzat egiten dute. Baztertutako hondar organikoak hartu eta konpostatu egiten dituzte. «Hau da, gure janari hondarrak landareentzako elikagai bilakatzen ditugu», laburbildu du arduradunak. Konpostatutakoan lortutako ongarria itzuli egiten diete, eta nahi ez dutena, saldu. Erosleak, hortaz, hondakinen eragileak eta horien ingurukoak izan ohi dira; batik bat, arabarrak.

Jantokiak, jatetxeak, udalak… janari hondar askoren sortzaileak dituzte bezero, nahiz eta batetik bestera aldea egon. Udalek auzo konposta antolatu, formakuntza eman edo prozesua kontrolatzeko eskatzen diete. Ikastoletan, berriz, partekatu egiten dute ardura. Ikasleei prozesua nola gauzatu irakasten diete parte batean kudea dezaten; eta gainerakoa, enpresak landu eta itzuli egiten die.

Horrez gain, bestelako materialak ere baliatzen dituzte, berrerabili edo «konpost antzekoak» egiteko. Hala, adibidez, zura berrerabiliz konpost ontziak egiten dituzte eta ontziekin loreontziak. Miguelek gogoratu duenez, Lautadako Kuadrillako merkataritza elkarteak antolatutako ekimenetan ere parte hartzen dute hainbat modutan. Esaterako, pintxo lehiaketako soberakinekin konposta egiten dute, eta hura ongarri duten landareekin moda pasarela apaindu. «Materia organikoen zirkulua ixten dugu, nolabait». Horretan ere bai baitatza ekonomia zirkularra: ekoizpenaren hondakinak ekoizpenerako ongarri bilakatzean.

Araban jendeak konposta egiteko ohiturarik ez duenez, poliki doazela dio Miguelek. Dituzten bezeroei esker mantentzea lortzen dute, eta gainera, urtetik urtera, jarduera pixka bat hazten doa eta lanak ere handitzen. «Oraindik ez gara aberatsak, baina, bidean gaude», dio umoretsu. Epe laburrean, jatetxeekin lanean hasi nahi dute, nahiz eta bezeroak lortzea zaila izango zaiela jakin. Arduradunaren hitzetan, «inbertsio moduan ikusi beharrean, gastu bezala ikusten dute. Konpostatu eta terrazan edo sarreran lorategi bertikal bat jar dezakete edo baratzea horrekin elikatu. Bezeroei esan behar diete jaten ari direna beraiek hazitakoa dela, pestizidarik edo bestelakorik gabe. Ekologikoa eta naturalagoa izateaz gain, gainetik kentzen ditugu hondakinak».

 

Iturria: Gara

A klaseko konposta Udarregi Ikastolan

Eskolan Konposta proiektuan dauden ikastetxeetan konposta ateratzen hasi dira. 2016/2017 ikasturtearen amaieran, udako oporrak hartu baino lehen, ikastetxe batzuk konposta ateratzen hasi ziren. Cristina Enea Fundazioako teknikari baten laguntzaz baliatuta, ikastetxe batzuk konpostagailuko materia jaso, bahetu eta baratzan erabiltzeko jaso dute. Bahetu eta gero gelditu diren egur zatiak, hezurrak eta fruitu lehorren azalak, konpostaren zikloan berrerabiltzeko gorde dira.

Kasu honetan, Usurbilgo Udarregi Ikastolan lortutako konpostaren ezaugarriak ezagutzeko,  lagin bat jaso da eta Fraisoroko laborategira eraman da. Udarregi ikastolan hondakin organiko guztiak bertan kudeatzen dituzte (gela, patio, jangela, sukaldea) eta mota gustietako hondakin organikoak (barazki gordin eta sukaldatuak, haragia eta arraina, arroza eta pasta…). Era berean Arazuriko laborategietan ere analisi mikrobiologikoak lortu dira, Escherichia Coli eta Salmonella ez dagoen konposta lortuz. Bertan sortutako konposta A klasekoa da. Ikastetxeak analisi hauen emaitzak ikusita,  hasi berria den kurtso honetan, lortu den konposta erabili ahal izango du, ikasleekin lantzen duen baratzan zabaltzeko.

Analisi oso baten ezaugarriak ezagutu nahi badituzu, hona hemen eredu bat.

Proiektuan dauden beste ikastetxeak animatu nahi ditugu, elkar lan bat osatuz, kalitatezko konposta lortuko dugulakoan.

Nabigatzen segituz gure cookien politika onartzen duzula ulertuko dugu. Al continuar con la navegación entendemos que aceptas nuestra política de cookies. +Info

Cookien erabilpena. eskolankonposta.eus-k bere cookiak eta hirugarren batzuenak erabiltzen ditu nabigazio esperientzia hobetzeko eta azterketa analitikoak egiteko. Nabigatzen segituz gure cookien politika onartzen duzula ulertuko dugu. Uso de cookies. eskolankonposta.eus utiliza cookies propias y de terceros para mejorar la experiencia de navegación y realizar analíticas. Al continuar con la navegación entendemos que aceptas nuestra política de cookies.

Itxi / Cerrar